Άξονας 7 Σχολείο και Κοινότητα: Πρωτοβουλίες για τη διαμόρφωση δικτύων σχολείων
Εκπαιδευτικοί: Βαλαζιώτη Αντιγόνη (ΠΕ70.50), Δεβελέγκα Μαρία (ΠΕ70), Κουτά Δέσποινα (ΠΕ70.50), Μπεναρδή Σοφία (ΠΕ70), Τζακώστα Θεοδώρα (ΠΕ70)
Συντονιστής Ομάδας: Δεβελέγκα Μαρία
Αναγκαιότητα – Στόχοι
Ζούμε σε μια εποχή όπου τα παιδιά έχουν ιδιαίτερη ανάγκη επικοινωνίας και μοιράσματος εμπειριών, τόσο μαθησιακών όσο και κοινωνικών. Ιδιαίτερα τα ολιγοθέσια σχολεία, με τον μικρό αριθμό μαθητών και την ανάγκη προσαρμογής τους σε διαφορετικά γνωστικά επίπεδα, έχουν την ανάγκη δημιουργίας σχέσεων συνεργασίας μεταξύ παιδιών διαφορετικών ηλικιών. Η επαφή, η αλληλεπίδραση και η ανταλλαγή εμπειριών και πληροφοριών, μετά την αναγνώριση κοινών καταστάσεων, οδηγεί στην επίλυση προβλημάτων και στην ανάπτυξη κοινωνικών δεξιοτήτων.
Για τον λόγο αυτό συνεχίζουμε τη δράση μας στο δίκτυο συνεργασίας ολιγοθέσιων σχολείων, προκειμένου να ενισχυθούν οι δυνατότητες κοινωνικής μάθησης και συνεργασίας των μαθητών. Παράλληλα, η συνεργασία μας με το Ειδικό Σχολείο Αυτιστικών δίνει στα παιδιά την ευκαιρία να έρθουν σε επαφή με συνομηλίκους με διαφορετικές ανάγκες και ιδιαιτερότητες, μαθαίνοντας βιωματικά την αποδοχή, την ενσυναίσθηση και την αλληλεγγύη.
Επιπλέον, ξεκινάμε διάλογο με το Πειραματικό Σχολείο Αγίας Βαρβάρας για την ανταλλαγή ιδεών και εμπειριών μέσω αντίστοιχων ομίλων και επισκέψεων, με σκοπό την παρουσίαση και διάχυση των έργων τους.
Οι βασικοί στόχοι της δράσης είναι:
- Η ανάπτυξη κοινωνικής αλληλεπίδρασης και επικοινωνίας μεταξύ των μαθητών.
- Η καλλιέργεια συνεργατικών δεξιοτήτων και ομαδοσυνεργατικών πρακτικών.
- Η συνειδητοποίηση της αξίας της αποδοχής του διαφορετικού.
- Η βιωματική κατανόηση της σημασίας του ανήκειν σε μια κοινότητα.
- Η προώθηση της συμπερίληψης και της ενεργούς συμμετοχής όλων των μαθητών.
Ενέργειες & Χρονοδιάγραμμα Υλοποίησης
Η υλοποίηση των δράσεων ξεκινά τον Νοέμβριο με συναντήσεις των εκπαιδευτικών του Τριθεσίου και Μονοθεσίου Πειραματικού, καθώς και με την ενεργοποίηση του δικτύου επικοινωνίας των Ολιγοθέσιων σχολείων σε όλη την Ελλάδα. Την ίδια περίοδο πραγματοποιούνται οι πρώτες επισκέψεις στο γειτονικό Ειδικό Σχολείο και οργανώνονται ομαδικές δραστηριότητες για τα παιδιά.
Τον Δεκέμβριο επεκτείνεται η συνεργασία με Ολιγοθέσια σχολεία της περιφέρειας, με ανταλλαγή πληροφοριών για τον τόπο και τα ενδιαφέροντα των παιδιών κάθε τάξης. Παράλληλα, συνεχίζονται οι κοινές δράσεις με τα παιδιά του Ειδικού Σχολείου Αυτιστικών, όπως ομαδικά παιχνίδια σε κύκλο, και πραγματοποιείται ανταλλαγή ευχών μεταξύ των μαθητών.
Τον Ιανουάριο οι μαθητές και οι εκπαιδευτικοί προχωρούν στην ανταλλαγή δράσεων και ενεργειών, ενώ οι δάσκαλοι συνδέονται διαδικτυακά για να ανταλλάξουν εμπειρίες, καλές πρακτικές και παιδαγωγικές μεθόδους. Οι επισκέψεις και οι δραστηριότητες στο Ειδικό Σχολείο συνεχίζονται, ενισχύοντας τη βιωματική μάθηση και την κοινωνική αλληλεπίδραση.
Τον Φεβρουάριο κάθε σχολείο επιλέγει ένα κοινό φυσικό φαινόμενο ή αντικείμενο μελέτης, όπως ο σπόρος που φυτρώνει, δεδομένα καιρού ή χλωρίδα, το οποίο επεξεργάζεται η κάθε τάξη και παρουσιάζει στις άλλες. Παράλληλα, πραγματοποιούνται ομαδικές δραστηριότητες, όπως παιχνίδια κρυμμένου θησαυρού και αθλητικές δραστηριότητες με το Ειδικό Σχολείο.
Τον Μάρτιο ξεκινά η δημιουργία ενός διαδραστικού e-book που συγκεντρώνει ιστορίες, ψηφιακές αφίσες, QR codes με podcasts και φωτογραφικό υλικό για κάθε τόπο. Την ίδια περίοδο υλοποιούνται οικολογικές δραστηριότητες σε συνεργασία με το Ειδικό Σχολείο, όπως η φύτευση κήπου.
Τον Απρίλιο πραγματοποιείται ανταλλαγή επισκέψεων με το Πειραματικό Δημοτικό Σχολείο Αγίας Βαρβάρας, όπου οι μαθητές παρακολουθούν την εργασία και την παραγωγή έργου αντίστοιχων ομίλων, ενισχύοντας τη διάχυση καλών πρακτικών και την εξωστρέφεια.
Τον Μάιο ολοκληρώνεται η δράση με τη συλλογή ερωτηματολογίων τελικής ανατροφοδότησης από μαθητές και εκπαιδευτικούς, διαδικτυακές συνεδρίες feedback, συγκέντρωση τεκμηρίων συμμετοχής και αξιολόγησης, καθώς και συζήτηση για πιθανή ετήσια συνέχιση του δικτύου. Οι δραστηριότητες κλείνουν με πικνίκ και αγώνα ποδοσφαίρου στο ΣΕΦ με το Ειδικό Σχολείο Αυτιστικών, ενισχύοντας τη συνεργασία και τη βιωματική εμπειρία των παιδιών.
Πόροι – μέσα – ερευνητικά εργαλεία
Η υλοποίηση της δράσης στηρίζεται σε κατάλληλους υλικοτεχνικούς και ψηφιακούς πόρους που διευκολύνουν τη μάθηση και τη συνεργασία. Σε κάθε τάξη υπάρχουν διαθέσιμοι υπολογιστές, προτζέκτορες ή διαδραστικοί πίνακες, οι οποίοι χρησιμοποιούνται τόσο για την παρουσίαση εκπαιδευτικού υλικού όσο και για την υλοποίηση εργαστηριακών και διαθεματικών δραστηριοτήτων. Η επικοινωνία μεταξύ εκπαιδευτικών και μαθητών υποστηρίζεται μέσω διαδικτυακών εργαλείων, όπως η πλατφόρμα Webex, ενώ η συνεργασία των εκπαιδευτικών γίνεται επίσης μέσω ψηφιακών μέσων, για τον συντονισμό και την ανταλλαγή καλών πρακτικών. Η συγκέντρωση πληροφοριών και στοιχείων πραγματοποιείται μέσα από τη σχολική βιβλιοθήκη και διαδικτυακή έρευνα, ενώ συμπληρωματικά γίνεται συλλογή δεδομένων μέσω συνεντεύξεων από μέλη της οικογένειας, οικογενειακών φίλων και εκπαιδευτικών, προκειμένου να τεκμηριωθεί η πορεία των δράσεων και η επίδρασή τους στους μαθητές.
Κριτήρια επιτυχίας της Δράσης
Η αξιολόγηση της επιτυχίας της δράσης θα βασιστεί σε ποσοτικά και ποιοτικά κριτήρια που αντικατοπτρίζουν τόσο τη συμμετοχή όσο και την ενεργό εμπλοκή των μαθητών και των εκπαιδευτικών. Σημαντικό εργαλείο αποτελούν τα σύντομα ερωτηματολόγια προς τους μαθητές, τα οποία αξιολογούν το ενδιαφέρον τους, τη συνεργασία με τους συμμαθητές και τη χρήση των ΤΠΕ κατά τη διάρκεια των δραστηριοτήτων. Παράλληλα, τα ερωτηματολόγια προς τους εκπαιδευτικούς αποτυπώνουν τις προσδοκίες τους και τις ανάγκες υποστήριξης που προκύπτουν, συμβάλλοντας στον σχεδιασμό και την προσαρμογή των δράσεων. Επιπλέον, η καταγραφή των υλικοτεχνικών μέσων κάθε σχολείου διασφαλίζει την αξιοποίηση των διαθέσιμων πόρων με αποτελεσματικό τρόπο. Τέλος, η συζήτηση και οι συναντήσεις των εκπαιδευτικών για τον καθορισμό κοινών κανόνων συνεργασίας ενισχύουν τη συνοχή, τη διαλειτουργικότητα και τη συνέπεια στην υλοποίηση της δράσης.
Διαδικασίες αξιολόγησης της Δράσης
Η αξιολόγηση της δράσης πραγματοποιείται μέσα από συνδυασμό παρατήρησης, αναστοχασμού και συλλογικής συζήτησης, με στόχο τη συνεχή βελτίωση και την υποστήριξη της συνεργασίας. Κατά τη διάρκεια κάθε δραστηριότητας, ο εκπαιδευτικός παρατηρεί τους μαθητές χρησιμοποιώντας φύλλο παρατήρησης, εστιάζοντας σε δεξιότητες όπως συνεργατικότητα, επικοινωνία, συμμετοχή, αυτορρύθμιση και χρήση ψηφιακών εργαλείων. Μετά από κάθε δράση, οι μαθητές συμμετέχουν σε σύντομο αναστοχασμό, απαντώντας σε ερωτήσεις όπως «Τι μάθαμε;», «Τι μας δυσκόλεψε;» και «Τι θα αλλάζαμε;».
Παράλληλα, οι εκπαιδευτικοί πραγματοποιούν περιοδικές συναντήσεις, είτε δια ζώσης είτε διαδικτυακά, για να συζητήσουν κοινά θέματα όπως οι δυσκολίες που παρατηρήθηκαν σε κάθε σχολείο, η ανάγκη υποστήριξης και οι βελτιώσεις για τα επόμενα βήματα. Οι συναντήσεις αυτές γίνονται με συχνότητα μία φορά τον μήνα, από τον Δεκέμβριο έως τον Μάιο, εξασφαλίζοντας τη διαρκή ανατροφοδότηση και την ευελιξία στην προσαρμογή της δράσης.