Τα Ράλλεια ΠΕΙ.Σ., στην πραγματικότητα τρία εξωστρεφή σχολεία, μοιάζουν με ένα πολυπληθές πολύβουο μελίσσι παιδιών. Αναπόφευκτα, δύσκολες καταστάσεις και εντάσεις συχνά συνοδεύουν τη σχολική καθημερινότητα. Ποιο περιστατικό όμως συνιστά σχολικό εκφοβισμό; Πόσο εύκολα τα παιδιά εμπλέκονται σε τέτοιες πράξεις και ποια θα πρέπει να είναι η στάση μας;
Η ομάδα πρόληψης και αντιμετώπιση της σχολικής βίας και του εκφοβισμού συστήθηκε με σκοπό να ενημερώσουμε και να ευαισθητοποιήσουμε τη σχολική μας κοινότητα, κατά συνέπεια να προλάβουμε ή και να ελαχιστοποιήσουμε τα φαινόμενα. Σε κάθε περίπτωση, η ευτυχία των παιδιών και η ομαλή συναισθηματική και ψυχική τους ανάπτυξη είναι το βασικό μας μέλημα ως εκπαιδευτικών και ως ενηλίκων.
Σχολικό έτος 2025 – 2026
ΜΕΛΗ ΤΗΣ ΟΜΑΔΑΣ
Μαρία Ρέλλια, Διευθύντρια 1ου Δωδεκαθεσίου
Ευθαλία Παπακωνσταντίνου, Δασκάλα 1ου Δωδεκαθεσίου
ΕΝΔΟΣΧΟΛΙΚΗ ΕΠΙΜΟΡΦΩΣΗ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΩΝ
Την Πέμπτη 22 Ιανουαρίου 2026 και ώρα 18.00-20.00, πραγματοποιήθηκε, στο πλαίσιο ενδοσχολικών επιμορφώσεων των Ραλλείων, διαδικτυακή επιμορφωτική συνάντηση με θέμα Δημοκρατική Σχολική Κουλτούρα Ενάντια στην Ενδοσχολική Βία και τον Εκφοβισμό: Παιδαγωγικές Προσεγγίσεις και Πρακτικές.
Η επιμορφωτική συνάντηση εστίασε στην ενδοσχολική βία και τον εκφοβισμό, με σκοπό την ουσιαστική κατανόηση, την πρόληψη και την παιδαγωγική τους αντιμετώπιση στο σχολικό περιβάλλον. Η βία και ο εκφοβισμός αποτελούν φαινόμενα που υπάρχουν σε όλα τα σχολεία και επηρεάζουν βαθιά το κλίμα της σχολικής ζωής. Στη συνάντηση παρουσιάστηκαν οι βασικές μορφές με τις οποίες εκδηλώνονται, ενώ τέθηκε το κρίσιμο ερώτημα: πώς μπορεί το σχολείο να τα αντιμετωπίσει όχι μόνο όταν εμφανίζονται, αλλά και ως πιθανότητα που χρειάζεται πρόληψη και εγρήγορση.
Στο πλαίσιο αυτό, παρουσιάστηκε συνοπτικά το Πλαίσιο Ικανοτήτων για τον Δημοκρατικό Πολιτισμό, ως ένα συνεκτικό πλαίσιο πρόληψης της ενδοσχολικής βίας και του εκφοβισμού, το οποίο αναδεικνύει τη σημασία του σεβασμού της ανθρώπινης αξιοπρέπειας, της ανεκτικότητας, της ενεργητικής ακρόασης, της κριτικής κατανόησης και της συνεργασίας για τη διαμόρφωση μιας ασφαλούς και δημοκρατικής σχολικής κουλτούρας. Παράλληλα, κατά τη διάρκεια της συνάντησης έγινε αναφορά σε επανορθωτικές πρακτικές και σε πρακτικές σχολικής διαμεσολάβησης, οι οποίες προτείνονται ως παιδαγωγικές προσεγγίσεις αντιμετώπισης και αποκατάστασης όταν η βία και ο εκφοβισμός έχουν ήδη συμβεί, με έμφαση στον διάλογο, την ανάληψη ευθύνης και την αποκατάσταση των σχέσεων στη σχολική κοινότητα.
Η συνάντηση ήταν σχεδιασμένη ώστε να υποστηρίξει πρακτικά και θεωρητικά το έργο των εκπαιδευτικών όχι μόνο για την αντιμετώπιση περιστατικών όταν αυτά εμφανίζονται, αλλά και για τη συνειδητή καλλιέργεια μιας σχολικής κουλτούρας όπου κανένα παιδί δεν αισθάνεται ότι απειλείται, αποκλείεται ή στερείται σεβασμού. Πρόκειται για έναν ανοιχτό χώρο σκέψης και ανταλλαγής, που στοχεύει στην ενδυνάμωση του παιδαγωγικού ρόλου και στην προώθηση της ασφάλειας, της δικαιοσύνης και της αλληλοκατανόησης στο σχολείο.
Εισηγήτρια ήταν η Σύμβουλος Παιδαγωγικής Ευθύνης των Ραλλείων και Υπεύθυνη Ενδοσχολικής Βίας και Εκφοβισμού της Διεύθυνσης Πρωτοβάθμιας Πειραιά κ. Αρχοντούλα Μαντζαρίδου. Στη συνάντηση συμμετείχαν εκπαιδευτικοί από τα Πειραματικά Δημοτικά Σχολεία της Λαμίας, των Ιωαννίνων και της Καλαμάτας.
ΒΙΩΜΑΤΙΚΟ ΠΑΙΧΝΙΔΙ: ΤΑ ΔΙΚΑΙΩΜΑΤΑ ΜΑΣ ΣΤΟ ΣΧΟΛΕΙΟ
Την πρώτη εβδομάδα του Φεβρουαρίου, οι μαθητές/μαθήτριες των τμημάτων Γ1 και Δ2 του 1ου Δωδεκαθεσίου συμμετείχαν σε ένα ειδικό βιωματικό παιχνίδι με θέμα τα δικαιώματα των παιδιών, συντονισμένο από την ψυχολόγο των Ραλλείων κ. Σμαραγδένια Λω. Στόχος της δράσης ήταν να γνωρίσουν τα παιδιά, μέσα από διαδραστικά σενάρια, βασικά δικαιώματα όπως την ελευθερία της έκφρασης, την αγάπη και τη φροντίδα, την εκπαίδευση. την υγεία, το παιχνίδι, την ασφάλεια και την προστασία από τη βία, την ισότητα και τη συναίνεση.
Κατά τη διάρκεια του παιχνιδιού, τα παιδιά κλήθηκαν να τοποθετηθούν σε διάφορα σενάρια, όπως, για παράδειγμα:
- Η Μαρία σταματά να μιλάει στην τάξη επειδή κάποια παιδιά γελάνε κάθε φορά που εκφράζει τις ιδέες της.
- Ο Νίκος νιώθει ότι δεν τον ακούει κανείς στο σπίτι μετά το σχολείο.
- Η Ελένη δεν έχει τα ίδια σχολικά υλικά με τα άλλα παιδιά και δυσκολεύεται στο μάθημα.
- Ο Πέτρος υποφέρει από πόνο αλλά λέει «είμαι καλά» για να μην προκαλέσει πρόβλημα.
- Η Άννα δεν αφήνεται να παίξει στο διάλειμμα επειδή τα άλλα παιδιά λένε ότι «δεν είναι καλή».
- Ο Γιώργος φοβάται να πάει στο προαύλιο γιατί ένα μεγαλύτερο παιδί τον απειλεί.
- Η Σάρα αποκλείεται από τις ομάδες λόγω διαφορών στην εμφάνιση ή στον τρόπο ομιλίας.
- Ο Γιώργος πιέζεται να συμμετάσχει σε ένα παιχνίδι παρά τη θέλησή του.
Μέσα από αυτή τη δραστηριότητα, τα παιδιά είχαν την ευκαιρία να:
- αναγνωρίσουν τα προσωπικά τους δικαιώματα.
- συζητήσουν και να σκεφτούν πώς μπορούν να προστατεύσουν αυτά τα δικαιώματα για τον εαυτό τους και τους φίλους τους.
- καλλιεργήσουν την ενσυναίσθηση και την υπευθυνότητα απέναντι στους συμμαθητές τους.
Μια δράση που συνδυάζει μάθηση και παιχνίδι, με στόχο να μεγαλώσουμε παιδιά ενσυνείδητα, ευαίσθητα και δυνατά!
ΝΟΙΑΖΟΜΑΣΤΕ – ΜΙΛΑΜΕ – ΑΓΑΠΑΜΕ: ΜΙΑ ΔΡΑΣΗ ΤΟΥ Γ1 ΚΑΤΑ ΤΟΥ BULLYING
Ξεκινώντας βιωματικά, μέσα από παιχνίδια ρόλων που βοήθησαν τα παιδιά να μπουν στη «θέση του άλλου» και να κατανοήσουν τα συναισθήματα και τις εμπειρίες των συμμαθητών τους, τα αστεράκια του Γ1 συμμετείχαν με ενθουσιασμό σε μια δημιουργική και ουσιαστική δράση. Στη συνέχεια, δουλεύοντας σε μικρές ομάδες και καλλιεργώντας το πνεύμα της συνεργασίας, προετοίμασαν και παρουσίασαν τα δικά τους μικρά δρώμενα με θέμα τον σχολικό εκφοβισμό στη σχολική κοινότητα.
Μέσα από τη συζήτηση, τη συνεργασία και την καλλιτεχνική έκφραση, οι μαθητές προσπάθησαν να μεταφέρουν ένα σημαντικό μήνυμα στους συμμαθητές τους: ότι ο σεβασμός, η κατανόηση και η αλληλεγγύη είναι βασικές αξίες που πρέπει να χαρακτηρίζουν τη σχολική ζωή. Σκοπός της δράσης ήταν η ευαισθητοποίηση όλων των παιδιών απέναντι στο φαινόμενο του bullying, καθώς και η ενίσχυση της ενσυναίσθησης και της υπευθυνότητας μέσα στη σχολική κοινότητα.
Με τη δράση τους αυτή, οι μικροί μαθητές έστειλαν ένα δυνατό και αισιόδοξο μήνυμα:
«ΝΟΙΑΖΟΜΑΣΤΕ – ΜΙΛΑΜΕ – ΑΓΑΠΑΜΕ»
Γιατί μόνο όταν νοιαζόμαστε ο ένας για τον άλλον, όταν μιλάμε ανοιχτά για ό,τι μας προβληματίζει και όταν δείχνουμε αγάπη και σεβασμό, μπορούμε να δημιουργήσουμε ένα σχολείο όπου όλοι νιώθουν ασφαλείς, αποδεκτοί και χαρούμενοι. 🌟
ΟΤΑΝ ΤΟ ΘΕΑΤΡΟ “ΠΟΛΕΜΑ” ΤΗ ΒΙΑ: ΜΙΑ ΞΕΧΩΡΙΣΤΗ ΕΜΠΕΙΡΙΑ ΣΤΑ ΡΑΛΛΕΙΑ
Χθες, Δευτέρα 9 Μαρτίου 2026, η αίθουσα εκδηλώσεων του σχολείου μας μεταμορφώθηκε σε έναν χώρο δημιουργίας, έκφρασης και προβληματισμού. Φιλοξενήσαμε την επιμορφωτική δράση «Πρόληψη της σχολικής βίας μέσα από τη θεατροπαιδαγωγική», μια πρωτοβουλία της Διεύθυνσης Π.Ε. Πειραιά και της Υπεύθυνης Αγωγής Υγείας, κ. Μαρίας Αναγνώστου.
Τι μάθαμε μέσα από το παιχνίδι;
Δεν ήταν μια απλή διάλεξη, αλλά μια βιωματική εμπειρία! Με την καθοδήγηση σπουδαίων ακαδημαϊκών και ερευνητών, όπως η κ. Άλκηστις Κοντογιάννη και ο κ. Αντώνης Λενακάκης, οι συμμετέχοντες ανακάλυψαν πώς οι τέχνες μπορούν να γίνουν το «κλειδί» για ένα σχολείο χωρίς αποκλεισμούς.
Στα δύο εργαστήρια που ακολούθησαν:
- Αλγόριθμοι Συμπερίληψης: Είδαμε πώς οι θεατροπαιδαγωγικές πρακτικές μπορούν να προλάβουν την παραβατικότητα.
- «Μπορώ να… ΕΙΜΑΙ»: Μέσα από τη δραματική τέχνη, εστιάσαμε στην ενίσχυση της αυτοπεποίθησης των παιδιών, που είναι η καλύτερη ασπίδα ενάντια στην ενδοσχολική βία.
Γιατί είναι σημαντικό;
Η σχολική βία δεν αντιμετωπίζεται μόνο με κανόνες, αλλά με ενσυναίσθηση. Μέσα από το θέατρο, μαθαίνουμε να μπαίνουμε στη θέση του άλλου, να εκφράζουμε τα συναισθήματά μας και να χτίζουμε μια ομάδα όπου όλοι νιώθουν ασφαλείς και αποδεκτοί.
Είμαστε περήφανοι που τα Ράλλεια Πειραματικά Δημοτικά Σχολεία αποτελούν το επίκεντρο τέτοιων δράσεων που στοχεύουν σε ένα καλύτερο και πιο «ανθρώπινο» σχολικό περιβάλλον.
ΠΡΟΣΚΛΗΣΗ ΔΙΕΥΘΥΝΤΩΝ ΣΧΟΛΙΚΩΝ ΜΟΝΑΔΩΝ ΠΕ ΚΑΙ ΔΕ ΠΕΙΡΑΙΑ ΣΕ ΕΠΙΜΟΡΦΩΤΙΚΟ ΣΕΜΙΝΑΡΙΟ
Σχολικό έτος 2024 – 2025
ΜΕΛΗ ΤΗΣ ΟΜΑΔΑΣ
Μαρία Ρέλλια, Διευθύντρια 1ου Δωδεκαθεσίου
Ευθαλία Παπακωνσταντίνου, Δασκάλα
Μαρία Μιχαηλίδου, Δασκάλα
ΣΧΟΛΙΚΗ ΔΙΑΜΕΣΟΛΑΒΗΣΗ: ΕΦΑΡΜΟΓΗ ΣΤΟ ΣΧΟΛΕΙΟ
ΔΙΑΔΙΚΤΥΑΚΗ ΕΠΙΜΟΡΦΩΤΙΚΗ ΔΡΑΣΗ
Την Παρασκευή 24 Ιανουαρίου 2025, σε συνεργασία με το 2ο Πειραματικό Δημοτικό Σχολείο Ρόδου, υλοποιήθηκε διαδικτυακή επιμορφωτική ημερίδα, για γονείς και εκπαιδευτικούς, με θέμα “Κοντά στους Γονείς: Ενδοσχολική Βία & Σχολικός Εκφοβισμός”.
Σε συνέχεια του Συμφώνου Συνεργασίας με το Υπουργείο Παιδείας, Θρησκευμάτων και Αθλητισμού, ομάδα ειδικών επιστημόνων του Οργανισμού «Το Χαμόγελο του Παιδιού» πραγματοποιούν διαδραστικές παρεμβάσεις πρόληψης στους γονείς και κηδεμόνες μαθητών και μαθητριών όλων των εκπαιδευτικών βαθμίδων με θεματικές που αναφέρονται στη βία.
ΤΙΤΛΟΣ ΕΙΣΗΓΗΣΗΣ: Ενδοσχολική Βία και Εκφοβισμός. Αναγνώριση και Αντιμετώπιση (Διάρκεια: 1 ώρα και 30 λεπτά)
ΠΕΡΙΛΗΨΗ: «Μαμά να τον χτυπήσω κι εγώ;», «Δεν αντέχω άλλο μπαμπά, δεν θέλω να ξαναπάω σχολείο», δύσκολες φράσεις ειδικά όταν σχετίζονται με τη συμπεριφορά άλλων παιδιών απέναντι στο παιδί μας. Τι μπορείς να απαντήσεις; Πως μπορείς να αντιδράσεις; Πως θέτουμε όρια στα παιδιά μας; Σε αυτές τις ερωτήσεις κλήθηκε να απαντήσει η ψυχολόγος από «Το Χαμόγελο του Παιδιού».
ΕΟΡΤΑΣΜΟΣ ΠΑΝΕΛΛΗΝΙΑΣ ΗΜΕΡΑΣ ΚΑΤΑ ΤΗΣ ΣΧΟΛΙΚΗΣ ΒΙΑΣ ΚΑΙ ΤΟΥ ΕΚΦΟΒΙΣΜΟΥ (6 ΜΑΡΤΙΟΥ)
Η 6η Μαρτίου έχει καθιερωθεί ως Πανελλήνια Σχολική Ημέρα κατά της Βίας στο σχολείο. Η ημέρα αυτή αποτελεί μια αφορμή για εκπαιδευτικούς, μαθητές/τριες και γονείς των σχολείων όλης της χώρας να ανταλλάξουν σκέψεις, πληροφορίες και ιδέες και να ενεργοποιηθούν δράσεις ευαισθητοποίησης για την πρόληψη και αντιμετώπιση της σχολικής βίας και του εκφοβισμού που εκδηλώνεται μεταξύ και εναντίον των μαθητών/τριών, ώστε να περιοριστούν.
Στο πλαίσιο αυτό, εκπονήθηκαν στο σχολείο μας οι ακόλουθες δράσεις:
Τί είναι πείραγμα; (Τάξη Β2)
Σήμερα, οι μαθητές/μαθήτριες της Β2 τάξης, στο πλαίσιο της Ημέρας κατά του Σχολικού Εκφοβισμού, ακούσαμε την ιστορία μιας μαθήτριας που την πειράζει μια συμμαθήτριά της. Βρεθήκαμε στη θέση του παιδιού που εκφοβίζει αλλά και αυτού που εκφοβίζεται και καταγράψαμε τα συναισθήματά τους στον πίνακα.
Στη συνέχεια, παίξαμε παιχνίδια ρόλων, υιοθετώντας συμπεριφορές αντιμετώπισης τέτοιων συμβάντων.
Μίλα Τώρα, Σταμάτησε το Bullying
H εκπαιδευτικός ΠΕ70 του 1ου Δωδεκαθεσίου κ. Ευθαλία Παπακωνσταντίνου, μέλος της Ομάδας Πρόληψης και Διαχείρισης της Σχολικής Βίας και του Ενδοσχολικού Εκφοβισμού, διοργάνωσε και υλοποίησε βιωματικά εργαστήρια για τους μαθητές των Τμημάτων Δ1, Δ2, Ε1, Ε2, Στ1 και Στ2, με θέμα “Μίλα τώρα, Σταμάτησε το Bullying”.
Έχοντας επιμορφωθεί πάνω στο θέμα του Ενδοσχολικού Εκφοβισμού από το Χαμόγελο του Παιδιού, εστίασε, με τρόπο βιωματικό, στην ενημέρωση, ευαισθητοποίηση και κινητοποίηση ενάντια στο φαινόμενο της Ενδοσχολικής Βίας και τον Εκφοβισμό / Bullying, τονίζοντας ότι αποτελεί ένα σοβαρότατο πρόβλημα, με διάφορες μορφές, που αφήνει ανεξίτηλα σημάδια στο σώμα, αλλά και στις ψυχές των παιδιών. Συζητήθηκε τι είναι και τι δεν είναι bullying: για να θεωρηθεί εκφοβισμός μία συμπεριφορά θα πρέπει να υπάρχει ανισορροπία δύναμης, στόχος να προκληθεί κάποιου είδους βλάβη, να γίνεται από πρόθεση και κατ’ επανάληψη. Οι πράξεις του εκφοβισμού συνήθως είναι προγραμματισμένες και απειλούν σοβαρά τη σωματική και ψυχική υγεία του παιδιού που εκφοβίζεται, ενώ συχνά ακολουθεί και επίρριψη ευθυνών στο ίδιο το παιδί. Από τα παραπάνω προκύπτει ότι μία σύγκρουση μεταξύ δύο ή περισσότερων παιδιών εντός ή εκτός σχολικού περιβάλλοντος ΔΕΝ αρκεί για να μιλήσουμε για εκφοβισμό.
Ως αφόρμηση, τα παιδιά παρακολούθησαν ένα βίντεο που παρουσιάζει την ιστορία του Φίλιππου, ενός παιδιού που εκφοβίζεται:
Ακολούθησε συζήτηση και καταγραφή των συναισθημάτων ενός παιδιού που εκφοβίζεται στο σχολείο, ενώ τα παιδιά κλήθηκαν να φανταστούν το τέλος της ιστορίας του Φίλιππου:
Ο Εκφοβισμός στον Φυσικό και Διαδικτυακό Χώρο
Την Πέμπτη 6 Μαρτίου, στην αίθουσα εκδηλώσεων των Ραλλείων, οι μαθητές/μαθήτριες των Τμημάτων Στ1 και Στ2 παρακολούθησαν βιωματική παρουσίαση με θέμα “Ο Εκφοβισμός στον Φυσικό και Διαδικτυακό Χώρο” από την Επισκέπτρια Υγείας του Κέντρου Υγείας Πειραιά κ. Αγάπη Κυρίτση.
Διασαφηνίστηκαν έννοιες όπως το Πείραγμα, ο Εκφοβισμός, η Σύγκρουση και η Αντιπαράθεση. Αναλύθηκε η έννοια του εκφοβισμού ως συμπεριφορά εσκεμμένη και επαναλαμβανόμενη, η οποία πληγώνει ή ταπεινώνει ένα άλλο άτομο με λιγότερη δύναμη ή χαμηλότερη θέση. Συζητήθηκε επίσης τι δεν είναι εκφοβισμός και πώς εκφράζεται ο εκφοβισμός, τα είδη του εκφοβισμού (διαδικτυακός, σεξουαλικός, ρατσιστικός) και οι συνέπειές του (σωματικές, πνευματικές-γνωστικές, ψυχολογικές-κοινωνικές). Αναλύθηκαν τα προφίλ του θύτη και του θύματος, καθώς και των παρατηρητών. Η παρουσίαση έκλεισε με περιπτώσεις μελέτης και σχετική συζήτηση με τα παιδιά.
Επιμορφωτικό Πρόγραμμα Υπευθύνων Σχολικής Μονάδας “Πρόληψη και αντιμετώπιση περιστατικών Ενδοσχολικής Βίας και Εκφοβισμού” (ΕΚΠΑ – ΙΕΠ)
Σκοπός του προγράμματος είναι η προστασία των μαθητών/τριών από κάθε μορφή βίας, η πρόληψη και η αντιμετώπιση περιστατικών ενδοσχολικής βίας και εκφοβισμού στις σχολικές μονάδες και στα εργαστηριακά κέντρα καθώς και η δημιουργία ασφαλούς, ενταξιακού σχολικού περιβάλλοντος ικανού να προάγει την αρμονική ψυχοκοινωνική ανάπτυξη, την ευημερία και την πρόοδο των μαθητών/τριών.
1. Πρόληψη και Αντιμετώπιση Περιστατικών Ενδοσχολικής Βίας και Εκφοβισμού
2. Σύγχρονες τάσεις στη μελέτη και αντιμετώπιση της ενδοσχολικής βίας και του εκφοβισμού
Σύντομη Περιγραφή
Είναι γεγονός ότι οι αναφορές για τα περιστατικά Ενδοσχολικής Βίας και Εκφοβισμού (Ε.ΒΙ.Ε.) στον ανήλικο πληθυσμό έχουν αυξηθεί δραματικά. Αρκετά από αυτά, μάλιστα, καταγράφονται μέσα σε σχολικές μονάδες και έχουν λάβει τέτοιες διαστάσεις, ώστε να μιλάμε για ένα ανησυχητικό κύμα εκφοβισμού. Καθίσταται, λοιπόν, αναγκαία η γνώση του φαινομένου και ειδικότερα η δυνατότητα εννοιολογικής οριοθέτησης και αναγνώρισης των μορφών που λαμβάνει, ο εντοπισμός των ατόμων που εμπλέκονται σε περιστατικά εκφοβισμού υιοθετώντας ποικίλους ρόλους, η περιγραφή των χαρακτηριστικών των ατόμων που ασκούν Ε.ΒΙ.Ε., των ατόμων που δέχονται Ε.ΒΙ.Ε. και των παρατηρητών, η διερεύνηση των αιτιολογικών παραγόντων και ο προσδιορισμός των συνεπειών για όλους τους εμπλεκομένους, το σχολείο και την κοινωνία. Το ζήτημα έχει εισαχθεί στην ατζέντα των θεσμικών οργάνων και τόσο η Ελλάδα όσο και άλλες ευρωπαϊκές χώρες έχουν αναπτύξει Σχέδια Δράσης και σχετικές στρατηγικές. Το Υπουργείο Παιδείας, Θρησκευμάτων και Αθλητισμού της χώρας μας τον Μάρτιο του 2024 δημιούργησε ειδική ψηφιακή πλατφόρμα για την υποβολή αναφορών ενδοσχολικής βίας και φαινομένων εκφοβισμού (ΦΕΚ Β’ 2176/08-04-2024) και συνέταξε Πρωτόκολλα πρόληψης και διαχείρισης της Ε.ΒΙ.Ε.
Έννοιες-Κλειδιά
Ενδοσχολική βία και εκφοβισμός, θυματοποίηση, άτομο που ασκεί Ε.ΒΙ.Ε., άτομο που δέχεται Ε.ΒΙ.Ε., παρατηρητής, πρωτόκολλα.
Σκοπός- Στόχοι
Σκοπός της Ενότητας είναι να παρουσιάσει βασικές πληροφορίες για το φαινόμενο της ενδοσχολικής βίας και του εκφοβισμού (Ε.ΒΙ.Ε.), οι οποίες συμβάλλουν στην αναγνώριση του φαινομένου και στην πληρέστερη κατανόησή του.
Ειδικότερα, ως επιμέρους στόχοι της ενότητας τίθενται οι ακόλουθοι:
- Η παρουσίαση βασικών παραδοχών για την Ε.ΒΙ.Ε.
- Η εννοιολογική οροθέτηση όρων που σχετίζονται με το φαινόμενο.
- Η περιγραφή των μορφών της Ε.ΒΙ.Ε., συμπεριλαμβανομένων των σύγχρονων τάσεων.
- Η παρουσίαση των ρόλων των εμπλεκομένων στο φαινόμενο με ιδιαίτερη έμφαση στη σημαντικότητα του ρόλου των παρατηρητών.
- Η συσχέτιση των χαρακτηριστικών ενός ατόμου με τον ρόλο του ατόμου που ασκεί Ε.ΒΙ.Ε., του ατόμου που δέχεται Ε.ΒΙ.Ε. και του παρατηρητή.
- Η ανάλυση των βραχυπρόθεσμων και μακροπρόθεσμων συνεπειών του φαινομένου για τους εμπλεκομένους, το σχολείο και την κοινωνία εν γένει.
- Η μελέτη των τριών (3) Πρωτοκόλλων του Υπουργείου Παιδείας, Θρησκευμάτων και Αθλητισμού για την Ε.ΒΙ.Ε.
Προσδοκώμενα Μαθησιακά Αποτελέσματα
Στο τέλος της ενότητας, θα είστε σε θέση να:
- Εξηγείτε το περιεχόμενο των όρων εκφοβισμός και θυματοποίηση.
- Διακρίνετε την Ε.ΒΙ.Ε. από άλλες μορφές συμπεριφοράς.
- Αναγνωρίζετε τις μορφές του εκφοβισμού και να τις ταξινομείτε σε άμεσες και έμμεσες.
- Προσδιορίζετε τη βαρύτητα των περιστατικών.
- Αναγνωρίζετε τους ρόλους των εμπλεκομένων.
- Περιγράφετε τα χαρακτηριστικά του ατόμου που ασκεί Ε.ΒΙ.Ε., του ατόμου που δέχεται Ε.ΒΙ.Ε. και των παρατηρητών.
- Αναλύετε τις βραχυπρόθεσμες και μακροπρόθεσμες συνέπειες της Ε.ΒΙ.Ε.
- Αξιοποιείτε τα Πρωτόκολλα της Ε.ΒΙ.Ε. στο πλαίσιο των αρμοδιοτήτων σας ως υπεύθυνοι αποδέκτες των αναφορών που αναρτώνται στην ψηφιακή πλατφόρμα.
- Περιγράφετε τον ρόλο του σχολείου και των εκπαιδευτικών στην πρόληψη και την αντιμετώπιση του φαινομένου.
3. Βία και εκφοβισμός στον κυβερνοχώρο. Προκλήσεις και απειλές από τις αναδυόμενες τεχνολογίες
Σύντομη Περιγραφή
Στην εποχή της 4ης Βιομηχανικής Επανάστασης έχουμε τη μετάβαση από το διαδίκτυο στον κυβερνοχώρο, ο οποίος, πέρα από τις ιστοσελίδες, περιλαμβάνει τα Μέσα Κοινωνικής Δικτύωσης (Instagram, Tik Tok κ.ά.), τις κρυπτογραφημένες πλατφόρμες επικοινωνίας (π.χ. Viber, Signal, Telegram κ.ά.), καθώς και τα “ζωντανά”- Online παιχνίδια. Εξίσου σημαντική παράμετρος, που αλλάζει πλήρως την επαφή μας με τον κυβερνοχώρο, αλλά και την τεχνολογία, είναι οι αναδυόμενες- νέες τεχνολογίες και κυρίως η Τεχνητή Νοημοσύνη, η Επαυξημένη Πραγματικότητα, το Διαδίκτυο των Πραγμάτων (Internet of Things), κ.ά. Αυτός ο νέος “κόσμος” περιλαμβάνει κινδύνους, απειλές, προκλήσεις, αλλά και ευκαιρίες. Στόχος δεν είναι η δαιμονοποίηση ή η άρνηση της χρήσης της τεχνολογίας (τεχνοφοβία), αλλά η ορθή χρήση της, ώστε να μπορούν να αξιοποιηθούν οι ευεργετικές της πτυχές.
Υπάρχουν μια σειρά απειλών ασφάλειας που συναντάμε στον κυβερνοχώρο, όπως είναι οι κυβερνοεπιθέσεις, οι υβριδικές επιθέσεις, το κυβερνοέγκλημα, η κυβερνοτρομοκρατία, κτλ. Μεταξύ αυτών ραγδαία ανάπτυξη το τελευταίο διάστημα γνωρίζουν η βία και ο εκφοβισμός. Βία και εκφοβισμός που δημιουργείται και μένει μόνο στο διαδίκτυο- κυβερνοβία (Cyber- Violence), Κυβερνοεκφοβισμός (Cyber- Bullying), αλλά και βία και εκφοβισμός που εξελίσσονται στον φυσικό κόσμο και έχουν αναφορά και στον κυβερνοχώρο.
Οι ανήλικοι είναι τόσο θύματα όσο και θύτες διαφόρων μορφών διαπροσωπικής και κοινοτικής βίας· ενδοοικογενειακής, έμφυλης, εξτρεμιστικής, ρατσιστικής, σχολικής, χουλιγκανικής/ οπαδικής, αλλά και βίας μεταξύ των ανηλίκων που δεν εντάσσεται σε κάποιες από τις προαναφερόμενες κατηγορίες. Όλες αυτές τις μορφές βίας τις βλέπουμε να εξελίσσονται και στον κυβερνοχώρο, ενώ ιδιαιτέρως αυξημένη είναι για τους ανηλίκους η απειλή της βίας και του εκφοβισμού που αναπτύσσονται αμιγώς στον κυβερνοχώρο.
Οι αναδυόμενες τεχνολογίες και κυρίως η Τεχνητή Νοημοσύνη αλλάζουν δυναμικά το συγκεκριμένο πεδίο και δημιουργούν μεγαλύτερες ευαλωτότητες. Χαρακτηριστική περίπτωση αποτελούν τα Deep Fakes (βαθυπαραποίηση: η παραποίηση ενός ψηφιακού περιεχομένου σχετικά με ανθρώπους ή γεγονότα που δεν υπήρχαν/συμβαίνουν στην πραγματικότητα, προϊόν Τεχνητής Νοημοσύνης), τα οποία επηρεάζουν μια σειρά απειλών για τους ανηλίκους από την εξτρεμιστική βία μέχρι τη σεξουαλική κακοποίηση, τις απάτες, αλλά και την εικονολογία και τη διάδοση της βίας – συστατικό στοιχείο του εκφοβισμού.
Οι νέες αυτές εξελίξεις επηρεάζουν σημαντικά και τις πολιτικές πρόληψης των διαφόρων μορφών βίας και εκφοβισμού.
Έννοιες-Κλειδιά
Κυβερνοχώρος, αναδυόμενες τεχνολογίες, τεχνητή νοημοσύνη, μέσα κοινωνικής δικτύωσης, βία, εκφοβισμός, πρόληψη.
Σκοπός- Στόχοι
Σκοπός της Ενότητας είναι να παρουσιάσει την εξέλιξη της βίας και του εκφοβισμού κατά των ανηλίκων στον κυβερνοχώρο, καθώς και την επίδραση των αναδυόμενων τεχνολογιών σε αυτές.
Ειδικότερα, ως επιμέρους στόχοι της ενότητας τίθενται οι ακόλουθοι:
- Η περιγραφή των χαρακτηριστικών της βίας και του εκφοβισμού στον κυβερνοχώρο.
- Η ανάδειξη των απειλών και των κινδύνων για τους ανηλίκους.
- Η ανάλυση του πώς οι αναδυόμενες τεχνολογίες αλλάζουν την εμπειρία των ανηλίκων στον κυβερνοχώρο και επηρεάζουν τη βία και τον εκφοβισμό.
- Η ανάδειξη των βασικών στοιχείων για τις νέες πολιτικές πρόληψης και του ρόλου του σχολείου και των εκπαιδευτικών.
Προσδοκώμενα Μαθησιακά Αποτελέσματα
Στο τέλος της ενότητας, θα είστε σε θέση να:
- Περιγράφετε την εξέλιξη του κυβερνοχώρου και των αναδυόμενων τεχνολογιών.
- Αναγνωρίζετε τις μορφές βίας και εκφοβισμού στον κυβερνοχώρο και την ευαλωτότητα των ανηλίκων σε αυτές.
- Ελέγχετε τους κινδύνους από τις αναδυόμενες τεχνολογίες και κυρίως από την κακόβουλη χρήση της Τεχνητής Νοημοσύνης.
- Επιχειρηματολογείτε για τον ρόλο του σχολείου και των εκπαιδευτικών σε πολιτικές πρόληψης της βίας και του εκφοβισμού στον κυβερνοχώρο.
Σύνοψη
Βία και εκφοβισμός στον κυβερνοχώρο
Podcast: Βία και Εκφοβισμός στον κυβερνόχωρο. Προκλήσεις και απειλές από τις αναδυόμενες τεχνολογίες.
Δρ Τριαντάφυλλος Καρατράντος
Σχολικό έτος 2023-2024
ΜΕΛΗ ΤΗΣ ΟΜΑΔΑΣ
Κατερίνα Παπασιμάκη, Δασκάλα
Βασιλική Βασιλείου, Εικαστικός
Μαρία Γκουγκούση, Εκπαιδευτικός Παράλληλης Στήριξης
Ειρήνη Αποστολάκη, Δασκάλα
Δημήτρης Ζήκος, Δάσκαλος
ΧΡΗΣΙΜΕΣ ΠΡΟΒΟΛΕΣ
Οι παρακάτω προβολές, είναι χρήσιμες στην πρόληψη της βίας και του σχολικού εκφοβισμού και στην καλλιέργεια αποδοχής της διαφορετικότητας. Έχει γίνει μία πρώτη προσπάθεια διαχωρισμού των προτάσεων, αν και αυτό είναι πολύ σχετικό, όπως όλοι/ες γνωρίζουμε.
ΓΙΑ ΜΙΚΡΑ ΠΑΙΔΙΑ
Το κάτι άλλο
Έλμερ, ο παρδαλός ελέφαντας
Ο πόλεμος στη χώρα των μολυβιών, της Βούλας Παπαγιάννη
Ο Μαυρούλης
Σχολικός εκφοβισμός: Μπορείς να τον νικήσεις
ΓΙΑ ΠΙΟ ΜΕΓΑΛΑ ΠΑΙΔΙΑ
https://www.youtube.com/watch?v=ai6EQWSYyVI
Αερικά και φίλοι διαφορετικοί (τραγούδι)
Τα γυαλιά της διαφορετικότητας (1ο)
Τα γυαλιά της διαφορετικότητας (2ο)
Η διαφορετικότητα δεν είναι ελάττωμα
Η εχθρόπιτα, της Ντέρεκ Μάνσον
Το κορίτσι που δεν έκανε ποτέ λάθη
Ο μικρός ήρωας – Ταινία Ε΄ τάξης Δημοτικού Νέου Σουλίου Σερρών
ΓΙΑ ΜΕΓΑΛΑ ΠΑΙΔΙΑ
Τζαφάρ
Anti Bullying Animated Short Film Project
COMICS ΓΙΑ ΤΑ ΑΝΘΡΩΠΙΝΑ ΔΙΚΑΙΩΜΑΤΑ
“Πες το με κόμιξ”: οι 25 ιστορίες των παιδιών σε 5 τεύχη κόμιξ!
Πες το με κόμιξ: Ανθρώπινα Δικαιώματα
Πες το με κόμιξ: Δικαιώματα του Παιδιού
Πες το με κόμιξ: Δικαιώματα και Αναπηρία
Πες το με κόμιξ: Ξενοφοβία – Ρατσισμός
Πες το με κόμιξ: Σχολικός εκφοβισμός
Πολύ καλά κόμικς για πιο «σκληρές» περιπτώσεις. Όλα τα παραπάνω comics στον ακόλουθο σύνδεσμο:
http://www.antigone.gr/gr/projects/project/27/description/
ΕΚΔΟΣΕΙΣ
https://www.politeianet.gr/books/9789608729650-anthologia-epsupe-mila-mi-fobasai-170293
ΠΡΟΣΚΛΗΣΗ ΣΥΜΜΕΤΟΧΗΣ ΣΕ ΔΡΑΣΕΙΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΠΡΟΑΓΩΓΗ ΤΗΣ ΨΥΧΙΚΗΣ ΥΓΕΙΑΣ
Η Διεύθυνση Δημόσιας Υγείας και Κοινωνικών Υπηρεσιών του Δήμου Πειραιά, μέσω του έργου «Δίκτυο Κοινωνικών Δομών», διοργανώνει δράσεις για την προαγωγή της ψυχικής υγείας και την πρόληψη περιστατικών βίας στη κοινότητα.
Οι δράσεις απευθύνονται κυρίως σε σχολικές μονάδες πρωτοβάθμιας εκπαίδευσης του Πειραιά όπου εξειδικευμένα στελέχη (ψυχολόγοι, κοινωνικός λειτουργός κ.α) μπορούν να πραγματοποιούν βιωματικά εργαστήρια για τους μαθητές με θέμα την κοινωνική ενσυναίσθηση για την πρόληψη και αντιμετώπιση του σχολικού εκφοβισμού. Παράλληλα διοργανώνονται θεματικά εργαστήρια για εκπαιδευτικούς και γονείς, με θέμα την αντιμετώπιση περιστατικών βίας και εκφοβισμού στο σχολικό περιβάλλον (υλοποιούνται διαδικτυακά και δια ζώσης).
Η έξαρση του φαινομένου της βίας μεταξύ των μαθητών το τελευταίο διάστημα καθιστά επιτακτική την ανάγκη υλοποίησης παρεμβάσεων υποστήριξης στα σχολεία με σκοπό την πρόληψη του φαινομένου. Τo bullying (εκφοβισμός) είναι μία επιθετική συμπεριφορά (σωματική, λεκτική, ψυχολογική ή και κοινωνική) που εκδηλώνεται σκόπιμα, απρόκλητα και επαναλαμβανόμενα, στο σχολείο, στον εργασιακό χώρο, ακόμη και στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης. Η καλλιέργεια των κοινωνικών δεξιοτήτων κρίνεται απαραίτητη για την ανάπτυξη υγιών σχέσεων και την αποφυγή παραβατικών και αποκλινουσών συμπεριφορών.
Παρακαλούμε δηλώστε το ενδιαφέρον σας για τα βιωματικά εργαστήρια μαθητών στον ακόλουθο σύνδεσμο :
https://forms.gle/rPxmppMWmzvChQq59
Για περισσότερες πληροφορίες για το περιεχόμενο των δράσεων μπορείτε να επικοινωνείτε στα τηλέφωνα 6979450681 και 2117507002.
Οι μαθητές και οι μαθήτριες του Τμήματος Ε2, με την Υπεύθυνη Εκπαιδευτικό κ. Γεωργία Δουλάμη, συμμετείχαν στο εν λόγω βιωματικό εργαστήριο, που περιλάμβανε Δράσεις Πρόληψης και Αντιμετώπισης του Σχολικού Εκφοβισμού. Μέσα από τις δράσεις που υλοποιήσαν, οι μαθητές εκπαιδεύτηκαν για το φαινόμενο του σχολικού εκφοβισμού, έμαθαν πώς να αναγνωρίζουν και να αντιμετωπίζουν παρόμοιες καταστάσεις και ανέπτυξαν δεξιότητες ενσυναίσθησης και σεβασμού. Μέσω της δραματοποίησης, είχαν τη δυνατότητα να μπουν στη θέση όλων των συμμετεχόντων, ενώ μοιράστηκαν τις εμπειρίες τους σχετικά με το φαινόμενο. Τελικό προϊόν, ιστορίες των παιδιών ανά ομάδα, με τη μορφή comic, που αναφέρονται στο φαινόμενο bullying.
Στον παρακάτω σύνδεσμο μπορείτε να βρείτε το υλικό όλων των δράσεων.
https://drive.google.com/drive/folders/14RP2lKB_g8IzVw9W0sR9rmwKawyWj-XN?usp=sharing
ΠΑΓΚΟΣΜΙΑ ΗΜΕΡΑ ΠΑΙΔΙΚΟΥ ΒΙΒΛΙΟΥ: ΕΝΑΣ ΝΤΑΗΣ ΣΤΟ ΣΧΟΛΕΙΟ ΜΑΣ
Την Τρίτη 2 Απριλίου εορτάζεται η Παγκόσμια Ημέρα Παιδικού Βιβλίου. Σε αυτό το πλαίσιο, αναλυτικά το πρόγραμμα εκδηλώσεων στο σχολείο μας για την ημέρα αυτή, σε συνδυασμό με την εκστρατεία μας για την πρόληψη και την καταπολέμηση της ενδοσχολικής βίας, διαμορφώθηκε ως εξής:
Η συγγραφέας Αναστασίας Χριστοπούλου μίλησε και παρουσίασε το βιβλίο της με τίτλο «Ένας Νταής στο Σχολείο μας» (εκδ. Ψυχογιός) στα παιδιά της Α’, Β’ και Γ’ τάξης (Δωδεκαθεσίου, Τριθεσίου, Μονοθεσίου) και συζήτησε μαζί τους για το θέμα του σχολικού εκφοβισμού – συγκεκριμένα:
10.00-10.45: Τάξεις Α1, Α2, Α3θ και Α1θ
10.45-11.30: Τάξεις Β1, Β2, Β3θ και Β1θ
11.45-12.25: Τάξεις Γ1, Γ2, Γ3θ και Γ1θ
Οι μαθητές της Α’ τάξης εκπόνησαν σχετικές δραστηριότητες.
Έγινε συζήτηση με τα παιδιά των τμημάτων Στ1 και Στ2 (09.00-09.40) και Δ1 και Δ2 (12.35-13.15) για τον σχολικό εκφοβισμό.
Ο Θεατρολόγος κ. Μάρκος Τσούμας, με ομάδα μαθητών του Δ2, παρουσίασε σχετικό δρώμενο.
Στην εκδήλωση συμμετείχαν και συντόνισαν τις συζητήσεις η Σύμβουλος Εκπαίδευσης κ. Αρχοντία Μαντζαρίδου και η Σχολική Ψυχολόγος κ. Βασιλική Καρακατσάνη, μαζί με την ομάδα σχολικού εκφοβισμού του σχολείου μας.
Ν. 5029/2023 ΖΟΥΜΕ ΑΡΜΟΝΙΚΑ ΜΑΖΙ – ΣΠΑΜΕ ΤΗ ΣΙΩΠΗ: ΡΥΘΜΙΣΕΙΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΠΡΟΛΗΨΗ ΚΑΙ ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΣΗ ΤΗΣ ΒΙΑΣ ΚΑΙ ΤΟΥ ΕΚΦΟΒΙΣΜΟΥ ΣΤΑ ΣΧΟΛΕΙΑ ΚΑΙ ΑΛΛΕΣ ΔΙΑΤΑΞΕΙΣ
Το Υπουργείο Παιδείας στην προσπάθεια ταχύτερης & καλύτερης αντιμετώπισης περιστατικών εκφοβισμού ή σχολικής βίας προχώρησε στη δημιουργία σχετικής πλατφόρμας που έχει ήδη τεθεί σε λειτουργία. Στο ειδικό διαχειριστικό περιβάλλον https://stop-bullying.gov.gr θα μπορεί όποιος επιθυμεί ανώνυμα ή επώνυμα να καταγράφει περιστατικά που κρίνει ότι χρήζουν διερεύνησης και αντιμετώπισης. Προκειμένου να έχουν πρόσβαση οι γονείς, είναι απαραίτητος ο κωδικός του σχολείου που φοιτά το παιδί και ο Αριθμός Μητρώου του. Οι κωδικοί ανά σχολείο είναι οι ακόλουθοι:
1o Δωδεκαθέσιο Ραλλείων: 9520037
Τριθέσιο Ραλλείων: 9520271
Μονοθέσιο Ραλλείων: 9520272
Ο αριθμός μητρώου των παιδιών αναφέρεται στους ελέγχους που παίρνουν κάθε τρίμηνο (τάξεις Γ’ – Στ Δημοτικού) αλλά και στη βεβαίωση φοίτησης που μπορεί να ανακτηθεί μέσω gov.gr.
Για την καλύτερη συνεργασία σχολείου και γονέων, θα ήταν καλό, πριν από οποιαδήποτε ενέργεια καταγραφής περιστατικού ή παραπόνου, να ενημερώνονται οι εκπαιδευτικούς του σχολείου μας. Για οποιαδήποτε απορία ή ερώτηση, οι γονείς μπορούν να απευθύνονται στη Διεύθυνση του σχολείου τηλεφωνικά ή δια ζώσης, αφού πρώτα κανονιστεί συνάντηση σε συγκεκριμένη ημέρα και ώρα.
ΔΙΕΝΕΡΓΕΙΑ ΕΡΕΥΝΑΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΑΠΟΤΥΠΩΣΗ ΤΗΣ ΥΠΑΡΧΟΥΣΑΣ ΚΑΤΑΣΤΑΣΗΣ ΚΑΙ ΤΗΝ ΑΠΟΤΙΜΗΣΗ ΤΗΣ ΕΚΤΑΣΗΣ ΤΩΝ ΠΕΡΙΣΤΑΤΙΚΩΝ ΕΝΔΟΣΧΟΛΙΚΗΣ ΒΙΑΣ ΚΑΙ ΕΚΦΟΒΙΣΜΟΥ (ΕΒΙΕ) – Ν.5029/23 “ΖΟΥΜΕ ΑΡΜΟΝΙΚΑ ΜΑΖΙ / ΣΠΑΜΕ ΤΗ ΣΙΩΠΗ”
Η έρευνα διεξάγεται μέσω της υπηρεσίας διαδικτυακών ερευνών του Πανελλήνιου Σχολικού Δικτύου (Π.Σ.Δ.) https://yourview.sch.gr/ με χρήση κλειδάριθμου ανωνυμοποίησης, τόσο ως προς τα φυσικά πρόσωπα όσο και ως προς τα σχολεία, και απευθύνεται σε μέλη της σχολικής κοινότητας, δηλαδή:
α) μαθητές/τριες της Ε ́ και της Στ ́ τάξης του Δημοτικού (για το σχολείο μας, του 1ου Δωδεκαθεσίου), όλων των τάξεων του Γυμνασίου και της Α ́
τάξης του Λυκείου,
β) εκπαιδευτικούς και
γ) γονείς ή έχοντες/ουσες την επιμέλεια των συμμετεχόντων/ουσών μαθητών/τριών των σχολικών μονάδων που ανήκουν στο αντιπροσωπευτικό δείγμα σχολείων.
To 1ο Δωδεκαθέσιο Ραλλείων (μαθητές/μαθήτριες, γονείς, εκπαιδευτικοί) έχει επιλεγεί από το ΥΠΑΙΘΑ και συμμετέχει στην παρούσα έρευνα κατά το χρονικό διάστημα 27-31 Μαίου 2024. Υπεύθυνη για την εκπόνηση της έρευνας ορίζεται η Υπεύθυνη Ενδοσχολικής Βίας του σχολείου μας κ. Αικατερίνη Παπασιμάκη (εκπ/κός ΠΕ70).
Πατήστε εδώ για να δείτε την εγκύκλιο και τα ενημερωτικά σημειώματα.