Μικροί Συγγραφείς στη Βιβλιοχώρα
Οι μαθητές/τριες επιδιώκεται να γνωρίσουν τα διάφορα είδη κείμενης γραφής, να καλλιεργήσουν θετική στάση απέναντι στο λογοτεχνικό βιβλίο, να αναπτύξουν κριτική και δημιουργική σκέψη, να αναπτύξουν την ικανότητα της προσεκτικής και ενεργητικής ακρόασης, να καλλιεργήσουν τη φαντασία τους μέσα από τη νοητική και εικαστική αναπαράσταση των αφηγούμενων γεγονότων, να εξοικειωθούν βαθμιαία με συγγραφικές πρακτικές, να καλλιεργήσουν την ενσυναίσθηση μέσα από την ταύτιση με τους ήρωες, να εξελίξουν και να εμπλουτίσουν το λεξιλόγιό τους και να συνειδητοποιήσουν την αξία του λογοτεχνικού βιβλίου στη ζωή μας ως μέσο προσωπικής ανάπτυξης.
Υπεύθυνη Εκπαιδευτικός: Βασιλική Καροπούλου (ΠΕ70)
Ημέρα / Ώρα Διεξαγωγής: Κάθε Τετάρτη, 13.30-15.00
Τάξεις που απευθύνεται ο Όμιλος: Γ’, Δ’, Ε’, Στ’
Αριθμός Συμμετεχόντων: 14 μαθητές/μαθήτριες
Επιτρέψτε μου να σας συστηθώ
Στην έναρξη των μαθημάτων εφαρμόστηκαν παιχνίδια γνωριμίας μεταξύ των μελών της ομάδας του ομίλου. Έγινε καταγραφή των γενικών χαρακτηριστικών της προσωπικότητας του καθενός σε ένα φύλλο χαρτί (δραστηριότητα «Επιτρέψτε μου να σας συστηθώ») και κατόπιν παρουσιάστηκε στην ολομέλεια προκειμένου να καλλιεργηθεί το αίσθημα της ομάδας με κοινά ενδιαφέροντα και κοινό σκοπό. Έπειτα από τυχαία επιλογή σε κύκλο ζητήθηκε να περιγράψουν ο καθένας κάποιον από τον κύκλο ώστε να νιώσουν πιο οικεία μεταξύ τους. Τέλος τους ζητήθηκε να φέρουν την επόμενη φορά το αγαπημένο τους βιβλίο.
Σε συνέχεια της προηγούμενης συνάντησής μας τα παιδιά έφεραν μαζί τους το αγαπημένο τους βιβλίο. Αφού μοιράστηκαν σχόλια και απόψεις τους ζητήθηκε να καταγράψουν στο τετράδιό τους λόγους που επέλεξαν αυτό το βιβλίο ανάμεσα σε άλλα που έχουν διαβάσει καθώς και αν ταυτίζονται με τους ήρωες ή τον ήρωα και για ποιο λόγο. Στη συνέχεια παρουσιάστηκαν οι απαντήσεις στην ολομέλεια και ακολούθησε συζήτηση.
Γνωριμία με τα διάφορα είδη κείμενης γραφής
Υποδειγματικά με τη χρήση του βιντεοπροβολέα προβλήθηκαν στους μαθητές/τριες κείμενα από το Ανθολόγιο της Γ΄ και της Δ΄ Τάξης ώστε να γίνει μια εισαγωγική γνωριμία με τα διάφορα είδη κείμενης γραφής όπως Αφήγηση, Διήγημα, Περιγραφή, Ποίηση και Άρθρο.
Στη συνέχεια πάλι με τη χρήση του βιντεοπροβολέα προβλήθηκε ένας πίνακας ζωγραφικής αναγεννησιακός του Μποτιτσέλι «Σιμονέτα Βεσπούτσι». Ακολούθησε ελεύθερη συζήτηση περιγράφοντάς την εξωτερικά και προσπαθώντας να με τη φαντασία να επιτευχθεί μια προσέγγιση στην ψυχική διάθεση της νεαρής όπως αποτυπώνεται από τον καλλιτέχνη.
Τέλος έγινε καταγραφή στον λευκοπίνακα διαφόρων επιθέτων που διατυπώθηκαν από την ομάδα χωρίζοντάς τα σε δύο στήλες σε αυτά με θετικό πρόσημο και σε αυτά με αρνητικό πρόσημο.
Συνεχίσαμε την προβολή του ίδιου πίνακα και χρησιμοποιώντας τα επίθετα που είχαν καταγραφεί από την προηγούμενη συνάντηση και με γνώμονα αυτά τα επίθετα τους ζητήθηκε να γράψουν μια υποθετική ιστορία σχετικά με αυτή την κοπέλα δίνοντας όποια διάσταση επιθυμούσαν είτε αρνητική είτε θετική. Ακολούθησε ανάγνωση των μικρών ιστοριών.
Μελέτη στο Πιάνο
Σε αυτή τη συνάντηση έγινε προβολή ενός πίνακα του Ρενουάρ με δύο κορίτσια να μελετούν πάνω από ένα πιάνο. Στις παρατηρήσεις τους στην ελεύθερη συζήτηση που ακολούθησε τα παιδιά μίλησαν για διάφορα πιθανά γεγονότα. Παρατήρησαν πως δεν είναι κορίτσια σύγχρονης εποχής από το ντύσιμό τους ενώ φαντάστηκαν τα συναισθήματα από τα οποία διακατέχοντα τα δύο κορίτσια της εικόνας και ταυτίστηκαν με δικά τους βιώματα. Έγινε καταγραφή των ιστοριών στα τετράδιά τους.
Ζωρζ Σαρή: Ο Κύριός μου
Αφιερώσαμε χρόνο στην ανάγνωση βιβλίων ξεκινώντας με ένα βιβλίο της Ζωρζ Σαρρή «Ο κύριός μου». Απλώσαμε χαλιά, βγάλαμε τα παπούτσια μας και δημιουργήσαμε ατμόσφαιρα χαλάρωσης. Μιλήσαμε για την επιθετική συμπεριφορά του μαθητή – ήρωα του βιβλίου και προσπαθήσαμε να την ερμηνεύσουμε χωρίς να την επικρίνουμε. Επίσης σχολιάσαμε και τη συγκαταβατική στάση του δασκάλου που αντί να κατευνάζει τη θυμωμένη ψυχή του μικρού ήρωα τον εξόργιζε ακόμη περισσότερο.
Οδυσσέας Ελύτης: Μικρή πράσινη θάλασσα
Δόθηκε ένα ποίημα του Οδυσσέα Ελύτη «Μικρή πράσινη θάλασσα». Διαβάστηκε αρχικά από εμένα υποδειγματικά και στη συνέχεια από τους μαθητές/τριες. Δυσκολεύτηκαν στην κατανόησή του αλλά εστιάσαμε στις λέξεις της θάλασσας και του συναισθήματος. Μοιράστηκαν φύλλα εργασίας τα οποία συμπληρώθηκαν ομαδοσυνεργατικά. Τα φύλλα εργασίας έδωσαν αφορμή για συζήτηση σχετικά με τις διαφορές της ποιητικής γλώσσας από την πεζή και την καθημερινή γλώσσα καθώς και την αισθητική απόλαυση που δημιουργούν οι εικόνες, οι σκέψεις και οι λέξεις.
Τα φωνήεντα ως Έμπνευση
Στον πίνακα γράψαμε τα φωνήεντα κάθετα σε δύο στήλες. Ζητήθηκε από τα παιδιά να σχηματίσουν ελεύθερα λέξεις με αρχικό γράμμα κάποιο από τα φωνήεντα, τις οποίες και γράψαμε σε αυτές τις δύο στήλες. Αφού τα παιδιά αντέγραψαν τις λέξεις στο τετράδιό τους πέρασαν στο επόμενο βήμα που ήταν να δημιουργήσουν μία ιστορία με αυτές τις λέξεις.
Φτιάχνω μια Ιστορία
Σε αυτή τη συνάντηση δημιουργήσαμε πέντε στήλες με μέρη του λόγου : Επίθετα (μία με λέξεις αρσενικού γένους και μία με λέξεις θηλυκού γένους), Ουσιαστικά, Επιρρήματα και Ρήματα.
Η επιλογή και η καταγραφή ήταν αυθόρμητη όπως πάντα. Στη συνέχεια ζητήθηκε από τα παιδιά με αυτές τις λέξεις να φτιάξουν μια μικρή ιστορία.
Ανάγνωση Χριστουγεννιάτικων Βιβλίων
Η συνάντηση αφιερώθηκε στην ανάγνωση βιβλίων με χριστουγεννιάτικο θέμα όπως «Χριστούγεννα στα βαθιά» της Ιωάννας Κουρκούλη, «Χριστουγεννιάτικη Ιστορία» του Κάρολου Ντίκενς, «Το κοριτσάκι με τα σπίρτα» & «Ο μολυβένιος στρατιώτης» του Χανς Κρίστιαν Άντερσεν.
Παίζω και Μαθαίνω με τα Χαρτάκια
Στον δεύτερο κύκλο των συναντήσεων εμβαθύναμε στις συγγραφικές πρακτικές πιο αφαιρετικά εφαρμόζοντας διάφορες δραστηριότητες που τα παιδιά ανταποκρίθηκαν με ενθουσιασμό και δημιουργικότητα.
Σε αυτή τη συνάντηση μοιράστηκαν σε κάθε παιδί από 4 χαρτάκια διαφορετικού χρώματος, για να ξεχωρίζουν. Στο ένα έπρεπε να γράψουν ένα επίθετο, στο δεύτερο ένα ουσιαστικό, στο τρίτο ένα ρήμα και στο τελευταίο έναν ήρωα (ζώο, πρόσωπο ή αντικείμενο).
Στη συνέχεια τα χαρτάκια ανακατεύτηκαν σε ένα κουτί και επιλέχθηκαν τυχαία από κάθε παιδί. Έπρεπε κάθε παιδί να έχει μπροστά τέσσερα χαρτάκια διαφορετικού χρώματος. Κατόπιν με τις λέξεις που είχαν μπροστά τους και που δεν ήταν πια οι δικές τους ούτε είχαν συνάφεια έπρεπε να φτιάξουν έναν τίτλο μιας πιθανής ιστορίας. Ο τίτλος έβγαινε κάπως ασυνάρτητος αλλά με γνώμονα αυτόν έπρεπε να δημιουργήσουν μια τυχαία ιστορία.
Μοιράστηκαν πάλι από 4 χαρτάκια διαφορετικού χρώματος σε κάθε παιδί στα οποία απαντούσαν σε μία ερώτηση που αντιπροσώπευε το κάθε χρώμα : «ποιος;», «πού;», «πότε;» και «τι;». Τα χαρτάκια πάλι μπερδεύτηκαν σε ένα κουτί και επαναλήφθηκε η διαδικασία της προηγούμενης συνάντησης της τυχαίας επιλογής με στόχο να έχουν όλοι μπροστά τους από 4 χαρτάκια. Έπρεπε να τα συνδέσουν και να δημιουργήσουν μια ιστορία που να έχει νόημα και φυσικά να δώσουν και έναν τίτλο.
Παγκόσμια Ημέρα Μνήμης για τα Θύματα του Ολοκαυτώματος – Έρικα
Με αφορμή την Παγκόσμια Ημέρα Μνήμης για τα θύματα του Ολοκαυτώματος (27/01/2025) μιλήσαμε για τον Β΄ Παγκόσμιο Πόλεμο, τον Χίτλερ, τις συνέπειες ενός πολέμου και τις αιτίες που οδηγούνται κάποιοι λαοί σε εχθρική σύρραξη. Αναλύσαμε έννοιες, όπως φυλετικός ρατσισμός, εξόντωση, κατάργηση δικαιωμάτων, κατάργηση της δημοκρατίας, φανατισμός, Άρια Φυλή, αντισημιτισμός και εβραίος.
Ακολούθησε ελεύθερη συζήτηση και προβληματισμός. Στη συνέχεια διαβάσαμε ένα βιβλίο για παιδιά το «Έρικα» (Ruth Vander Zee/ Roberto Innocenti), που μιλάει για την αληθινή ιστορία ενός κοριτσιού που οι γονείς της την πετούν από ένα τρένο που πηγαίνει σε στρατόπεδο συγκέντρωσης. Μία οικογένεια Γερμανών την παίρνουν κοντά τους, την σώζουν και τη μεγαλώνουν με αγάπη και στοργή σαν να ήταν βιολογικοί της γονείς. Το βιβλίο έδωσε στα παιδιά ένα μήνυμα ελπίδας.
Το Φανταστικό Νησί
Μοιράστηκε σε κάθε παιδί ένας χάρτης, σε μέγεθος Α4, ενός φανταστικού νησιού τον οποίο έπρεπε να διαμορφώσουν εικαστικά, έτσι ώστε να απεικονίζονται τα γεωλογικά χαρακτηριστικά του όπως ένας λόφος, ένα ποτάμι, ένα βουνό, μια παραλία κλπ.
Στη συνέχεια έπρεπε να ονομάσουν αυτά που ζωγράφισαν δίνοντάς τους παράξενα ονόματα, όπως για παράδειγμα «Το βουνό του τρόμου» ή «Το ποτάμι Ζιγκ – Ζογκ» ή «Ο λόφος των κραυγών» ή «Η θάλασσα του μυστηρίου» κλπ.
Στη διάρκεια της συνάντησης τα παιδιά δούλεψαν ατομικά προκειμένου να φτιάξει ο καθένας το δικό του νησί όπως υπαγορεύτηκε από τη φαντασία του και στη συνέχεια δημιούργησαν τη δική τους φανταστική ιστορία.
Συμμετοχή σε Πανελλήνιο Μαθητικό Διαγωνισμό Λογοτεχνίας των εκπαιδευτηρίων Μπουγά
Πρόταση συμμετοχής σε Πανελλήνιο Μαθητικό Διαγωνισμό Λογοτεχνίας των εκπαιδευτηρίων Μπουγά, αφιερωμένο στη συγγραφέα παραμυθιών Λιλή Λαμπρέλη. Έγινε καθοδήγηση στη δημιουργία ιστοριών που προάγουν την αξία της φιλίας, της γενναιοδωρίας, της ελπίδας και της αγάπης. Στον διαγωνισμό θέλησαν να συμμετάσχουν μόνο δύο από τα παιδιά του Ομίλου.
Προβολή ταινίας από την ψηφιακή σελίδα Cinedu
Προβολή ταινίας από την ψηφιακή σελίδα Cinedu. Το θέμα της ταινίας αφορούσε τους πρόσφυγες και τη διαφορά ως έννοια από τη λέξη μετανάστες. Ηρωες μία λευκή αρκούδα με το αρκουδάκι της που καθώς λιώνουν οι πάγοι αναγκάζονται να εγκαταλείψουν το σπίτι τους.
Στο μέρος υποδοχής αντιμετωπίζουν εχθρότητα από τις αρκούδες καφέ χρώματος γιατί είναι διαφορετικές. Ακολουθεί συζήτηση και προβληματισμός για τον ρατσισμό, την αξία της αποδοχής, τις δυσκολίες της προσφυγιάς, την απειλή της κλιματικής αλλαγής.
Ανακατέψτε τις φράσεις
Σε αυτή τη συνάντηση εφαρμόστηκε το παιχνίδι «Ανακατέψτε τις φράσεις».
Αρχικά δόθηκε μία σύνθετη φράση που αποτελούνταν από τρεις απλές προτάσεις. Τα παιδιά κλήθηκαν να γράψουν τις προτάσεις που συνθέτουν την αρχική σύνθετη φράση και στη συνέχεια να ανακατέψουν τις προτάσεις και να σχηματίσουν τέσσερις νέες φράσεις οι οποίες πιθανά θα μετέβαλαν και το νόημα της αρχικής φράσης. Είχε πολύ ενδιαφέρον το παιχνίδι καθώς το ζητούμενο δεν ήταν να διατηρήσουν το αρχικό νόημα αλλά να πειραματιστούν.
Εσύ μας έλειπες…
Είχε δοθεί το Πάσχα μια εργασία για τη δημιουργία ιστοριών με δυσάρεστη εξέλιξη. Την ονομάσαμε «Εσύ μας έλειπες…» Είχαν δοθεί οδηγίες οπότε και διαβάσαμε τις ιστορίες που είχαν ετοιμάσει τα παιδιά. Δυστυχώς δεν ανταποκρίθηκαν όλοι.
Ακολούθησε όμως διάλογος σχετικός με «τριγμούς» και «κραδασμούς» από την καθημερινή μας ζωή και πώς θα μπορούσαμε να νιώθουμε ασφαλείς από μόνοι μας και πώς αυτοί οι «κραδασμοί» απορροφώνται από την οικογένεια ή από τους δασκάλους/λες μας.
Παιχνίδια Διαλόγων με Δραματοποίηση
Παίζουμε παιχνίδια διαλόγων με δραματοποίηση:
- Είναι οι τέσσερις εποχές και συνομιλούν μεταξύ τους.
- Δύο παιδιά που δεν γνωρίζονται μεταξύ τους και συναντιούνται τυχαία.
Χαϊκού
Σε αυτή τη συνάντηση έγινε συζήτηση για τα Χαϊκού. Ποιήματα σε πολύ σύντομη γραφή τριών στίχων που γεννήθηκαν στην Ιαπωνία. Ζήτησα από τα παιδιά να καταγράψουν τρίστιχα ποιηματάκια με ομοιοκαταληξία με θέμα είτε τη θάλασσα είτε το σχολείο είτε τη φιλία είτε με κάποιο ζώο.
Στην αρχή υπήρξε κάποια αμηχανία αλλά στη συνέχεια ακολούθησε καταιγισμός ιδεών και ποιημάτων. Η συνθήκη της ομοιοκαταληξίας τους βοήθησε να εκφραστούν.
Συνεχίσαμε τη δημιουργία Χαϊκού και ποιημάτων και το επεκτείναμε στη δημιουργία στίχων για τραγούδι. Αναζητήσαμε στο διαδίκτυο τραγούδια που μας αρέσουν, ξεχωρίσαμε στίχους, διακρίναμε τον ρυθμό, τη διάρκεια, τις παύσεις ανακαλύπτοντας με αυτόν τον τρόπο τον φωνητικό χαρακτήρα της γλώσσας.
Σιωπηρή Ανάγνωση Βιβλίου
Σε αυτή τη συνάντηση επιτράπηκε σιωπηρή ανάγνωση βιβλίου από τη βιβλιοθήκη της τάξης σε χαλάκια και μαξιλάρια ακολουθώντας συζήτηση είτε για τους ήρωες των βιβλίων που διάβασαν μέσα στην τάξη είτε για άλλους ήρωες βιβλίων που έχουν ήδη διαβάσει.
Συνεχίσαμε στην ίδια διάθεση με την προηγούμενη συνάντηση συζητώντας για πώς μια ιστορία θεωρείται ολοκληρωμένη. Θα πρέπει να προσδιορίζεται η ταυτότητα του ήρωα, τα ιδιαίτερα χαρακτηριστικά που τον απαρτίζουν (προσωπικότητα, εμφάνιση κλπ.), να περιγράφεται η καθημερινότητά του, τα προβλήματα και οι προκλήσεις που αντιμετωπίζει και να καταλήγει κάπου που θα έχει είτε ένα δίδαγμα ή μια ανατροπή.
Αποτίμηση – Κλείσιμο Ομίλου
Έγινε αποτίμηση του εργαστηρίου με ερωτηματολόγιο και συζήτηση.
Δημιουργία αφίσας αναμνηστικής από την ολομέλεια.
Ξενάγηση στην Εθνική Βιβλιοθήκη της Ελλάδας, στο Κέντρο Πολιτισμού “Σταύρος Νιάρχος”
Ο Όμιλος Φιλαναγνωσίας & Δημιουργικής Γραφής την Τρίτη 17 Δεκεμβρίου 2024 πραγματοποίησε επίσκεψη στην Εθνική Βιβλιοθήκη Ελλάδας που στεγάζεται πλέον στο Κέντρο Πολιτισμού Σταύρος Νιάρχος στη λεωφόρο Συγγρού.
Η επίσκεψή μας αφορούσε ξενάγηση στο Σημείο Αναγνωστών του ισογείου από υπάλληλο της Βιβλιοθήκης. Ύστερα από τον πρώτο ενθουσιασμό και την έκπληξη για το μέγεθος της Βιβλιοθήκης, δόθηκαν χρήσιμες πληροφορίες στα παιδιά για τον σχεδιασμό του κτηρίου, τη μεταφορά βιβλίων από το παλιό κτήριο στις νέες εγκαταστάσεις και τη φύλαξη σε χώρο ασφαλισμένο, όμοιο με χρηματοκιβώτιο, πολύτιμων εγγράφων και συγγραμμάτων ανεκτίμητης αξίας.
Επίσης, μιλήσαμε για τους κανόνες δανεισμού βιβλίων από τα ράφια και επιστροφής τους στα ειδικά τροχήλατα αποθετήρια προκειμένου η επανατοποθέτησή τους στην αρχική θέση να γίνεται από εξειδικευμένο υπάλληλο. Παράλληλα δόθηκαν οδηγίες σωστής συμπεριφοράς στους χώρους της Βιβλιοθήκης, καλλιεργώντας με αυτόν τον τρόπο την ενσυναίσθηση και τον σεβασμό τόσο απέναντι στους άλλους αναγνώστες του χώρου όσο και στα εγχειρίδια που δανειζόμαστε, καθώς οφείλουμε να τα επιστρέφουμε στην κατάσταση στην οποία τα βρήκαμε.
Στη συνέχεια, περιηγηθήκαμε στους εξωτερικούς χώρους του Πάρκου κάνοντας πρώτα μια στάση στη λίμνη για να θαυμάσουμε το σιντριβάνι με τους παράξενους σχηματισμούς του κι έπειτα ανεβήκαμε με τον ανελκυστήρα στο επίπεδο του κήπου για να χαλαρώσουμε και να παίξουμε στο γρασίδι κάτω από τον φωτεινό αθηναϊκό ήλιο. Ήταν μια επίσκεψη που τα παιδιά και οι συνοδοί τους απόλαυσαν με όλες τους τις αισθήσεις!
Αποτίμηση Ομίλου
